صنعت اوره و آمونیاک در فروردین‌ماه ۱۴۰۵ یکی از سخت‌ترین دوره‌های عملیاتی خود را پشت سر گذاشت؛ دوره‌ای که ریشه اصلی آن به تحولات اسفندماه بازمی‌گردد. از ۹ اسفند، با آغاز جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، فضای فعالیت صنایع انرژی‌بر به‌طور محسوسی تغییر کرد و ریسک‌های عملیاتی افزایش یافت.
اوج این فشارها در ۲۷ اسفند نمایان شد؛ زمانی که برخی فازهای پارس جنوبی هدف حمله قرار گرفتند. این اتفاق به طور مستقیم جریان تامین خوراک گاز برای پتروشیمی‌های مستقر در عسلویه را مختل کرد و عملا بخشی از زنجیره تولید صنعت اوره و آمونیاک را با وقفه مواجه ساخت. در ادامه و در فروردین‌ماه نیز حملات به شرکت‌های یوتیلیتی فجر و مبین، شرایط را پیچیده‌تر کرد و باعث شد برخی واحدهای پتروشیمی به‌طور موقت از مدار تولید خارج شوند.
بر این اساس، آنچه در آمار تولید فروردین دیده می‌شود، بیش از آنکه ناشی از ضعف عملکرد شرکت‌ها باشد، بازتاب مستقیم همین تحولات و محدودیت‌های ناشی از جنگ است. بررسی داده‌ها نشان می‌دهد مجموع تولید این صنعت از یک میلیون و ۲۷ هزار و ۷۹ تن در فروردین ۱۴۰۴ به ۳۷۶ هزار و ۳۰۶ تن در فروردین ۱۴۰۵ رسیده که کاهش ۶۳.۴ درصدی را ثبت کرده است.
در میان شرکت‌ها، پتروشیمی لردگان با افت ۸۳ درصدی، بیشترین کاهش تولید را تجربه کرده و تولید آن به ۱۹ هزار و ۴۲۱ تن رسیده است. این کاهش شدید را می‌توان به وابستگی بالا به خوراک گاز و تاثیرپذیری مستقیم از اختلالات پارس جنوبی نسبت داد.
پتروشیمی پردیس نیز با کاهش ۸۰ درصدی، یکی دیگر از شرکت‌هایی است که بیشترین تاثیر را از این شرایط پذیرفته و تولید آن به کمتر از ۱۰۰ هزار تن رسیده است. این در حالی است که پردیس همواره یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان این صنعت محسوب می‌شود.پتروشیمی شیراز با کاهش ۵۱ درصدی و کرمانشاه با افت ۳۲ درصدی نیز در ادامه این روند قرار دارند. پتروشیمی خراسان اما با کاهش ۲۰ درصدی، کمترین افت را در میان شرکت‌ها ثبت کرده و نشان داده که تا حدی توانسته از شدت اثرات این بحران بکاهد.
در مجموع، تصویر تولید در صنعت اوره و آمونیاک به وضوح نشان می‌دهد که افت ثبت‌شده، ناشی از اختلال در تامین خوراک و زیرساخت‌های یوتیلیتی بوده و ارتباط مستقیمی با شرایط جنگی دارد.
در بخش درآمد اما روندی متفاوت به چشم می‌خورد. مجموع درآمد این صنعت با رشد ۷۲.۹ درصدی به بیش از ۱۱ هزار میلیارد تومان رسیده که نشان‌دهنده پایداری بازار و افزایش نرخ‌های فروش است.
در این میان، پتروشیمی شیراز با رشد ۱۴۵ درصدی درآمد، بهترین عملکرد را ثبت کرده و توانسته از شرایط بازار به نفع خود استفاده کند. پتروشیمی کرمانشاه نیز با افزایش ۱۳۴ درصدی، در جایگاه بعدی قرار دارد.پتروشیمی لردگان با رشد ۸۸ درصدی و پردیس با افزایش ۵۲ درصدی درآمد، دیگر شرکت‌هایی هستند که توانسته‌اند بخشی از کاهش تولید را از طریق بازار جبران کنند. پتروشیمی خراسان نیز با رشد ۵ درصدی، عملکردی باثبات‌تر داشته است.
در جمع‌بندی، عملکرد فروردین‌ماه صنعت اوره و آمونیاک نشان می‌دهد این صنعت بیش از هر چیز تحت تاثیر مستقیم تحولات جنگی قرار گرفته است. از اختلال در تامین خوراک تا توقف موقت برخی واحدها، همگی عواملی بوده‌اند که تولید را تحت فشار قرار داده‌اند. با این حال، رشد قابل توجه درآمدها نشان می‌دهد بازار این محصولات همچنان فعال است و صنعت توانسته بخشی از این فشار را از مسیر فروش جبران کند.
