تحولات اخیر در زنجیرههای تأمین جهانی نشان میدهد که بنگاهها از تمرکز صرف بر کارایی فاصله گرفته و به سمت تقویت تابآوری حرکت کردهاند. مدلی که سالها با شعار «کمترین هزینه» اداره میشد حالا با نخستین شوک جدی از نفس افتاده است. دادهها نشان میدهد سهم تجارت جهانی از تولید ناخالص داخلی که پیشتر به حدود ۶۰ درصد رسیده بود، دچار نوسان شده و شرکتها بین ۱۵ تا ۲۰ درصد از سبد تأمینکنندگان خود را متنوع کردهاند. همچنین بیش از ۷۰ درصد بنگاههای بزرگ در حال بازطراحی شبکه تأمین با تمرکز بر نزدیکی جغرافیایی هستند؛ تغییری که هزینههای کوتاهمدت را بالا برده اما آسیبپذیری در برابر بحرانها را کاهش داده است.
در همین چارچوب، جغرافیای تجارت جهانی نیز در حال بازتعریف است. سهم تجارت درونمنطقهای در برخی بلوکها تا ۱۰ درصد افزایش یافته و جریان سرمایهگذاری مستقیم خارجی به سمت اقتصادهای همسو تغییر مسیر داده است. هزینههای لجستیک در برخی مسیرها تا ۳۰ درصد رشد کرده اما زمان تحویل بهطور متوسط ۱۵ درصد کاهش یافته است. بنگاههایی موفقتر خواهند بود که میان کارایی، امنیت و انعطافپذیری تعادل برقرار کنند زیرا آینده تجارت نه بر پایه ارزانترین مسیر، بلکه بر مبنای مطمئنترین مسیر شکل میگیرد.
