عوامل ژئوپلیتیکی نقشی تعیین‌کننده در مسیر رشد اقتصادی کشورها داشته‌اند؛ از موقعیت جغرافیایی و سطح تنش‌های منطقه‌ای تا نوع اتحادهای امنیتی. این شرایط بر ثبات سیاسی، کیفیت نهادها و میزان سرمایه‌گذاری اثر می‌گذارند. کشورهایی که در محیطی آرام‌تر قرار دارند یا از حمایت قدرت‌های بزرگ برخوردارند، فرصت بیشتری برای تمرکز بر توسعه، جذب سرمایه و تقویت زیرساخت‌ها پیدا می‌کنند. برخی کشورها چنان خوش‌اقبال‌اند که تنها چیدمان نقشه برایشان نیمی از مسیر توسعه را هموار کرده است.
در مقابل، رقابت و تنش‌های ژئوپلیتیکی شدید معمولاً به افزایش هزینه‌های نظامی، کاهش سرمایه‌گذاری مولد و نوسانات اقتصادی می‌انجامد و روند پیشرفت را دشوار می‌سازد. همکاری‌های منطقه‌ای و سازوکارهای یکپارچگی سیاسی می‌توانند امنیت و پیش‌بینی‌پذیری بیشتری ایجاد کرده و زمینه رشد را فراهم کنند. زمانی می‌توان به سیاست‌گذاری اقتصادی مؤثر دست یافت که پیامدهای ژئوپلیتیکی در نظر گرفته شوند و با تقویت نهادها، تنوع‌بخشی اقتصاد و کاهش وابستگی خارجی، اثر تنش‌ها به حداقل برسد.
