روابط ایران و روسیه چند صد سالی است که با تلاطم ، جنگ ، اشغال و خاطره بد همراه بوده است. البته که این فقط کشور روسیه نبوده که تمامیت ارضی و منافع ما را در این قرون نادیده گرفته است. لیست بلند بالایی از انگلستان، عراق، عربستان ، افغانستان و آمریکا در این فهرست حضور دارند. اما ما از منظر چند سال اخیر و شاید یک دهه اخیر به موضوع نگاه می کنیم. از همکاری با روسیه در حفظ بشار اسد در سوریه تا داستان انتساب پهپادها و رای مثبت مسکو به قطعنامه های سازمان ملل در دهه 80 تا به امروز که هواپیماهای باری از روسیه به ایران می آیند و به گفته کارشناسان در حال انتقال سلاح به ایران هستند تا مواضع مقامات روسیه در حمایت از ایران در باب مکانیسم ماشه، روزهای عجیبی را سپری کرده است تا رسیده به جایی که ریابکوف معاون وزیر امور خارجه روسیه در مصاحبه با رسانه های کشورش بگوید: روسیه شانه به شانه در کنار ایران ایستاده است.رویکرد قلدری را در موضوع هستهای ایران را به شدت محکوم میکنیم. می گویند پوتین حامل پیامی از سوی نتانیاهو بوده که او به این زودی ها به جنگ با ایران فکر نمی کند اما عده ای به رویکرد روسیه منتقد هستند که به صورت مشخص نطق امروز قالیباف در مجلس نشان از اهمیت پیوند مهم و اساسی بین روسیه و ایران در مقطع کنونی دارد.
در این زمینه حشمت الله فلاحت پیشه، تحلیلگر مسائل سیاست خارجی معتقد است: روس ها طوری زیرکانه عمل کردند که گزینه های ایران در سیاست خارجی به حداقل برسد و الان پرونده ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد ذیل فصل هفتم برگشته است، جایی که روس ها نگاه یک طرفه ای را به ایران تحمیل کردند.
حتی در زمانی که ایران گزینه های مختلفی داشت و گرفتار جنگ هم نشده بود؛ روس ها هیچ گاه نگاه شان درباره رابطه با ایران راهبردی نبود. چون هیچ گاه سلاح های راهبردی را در اختیار ایران قرار ندادند و در جنگ و دیپلماسی همواره ایران را تنها نگه داشتند.
در نقطه مقابل کاظم جلالی سفیر تهران در مسکو معتقد است:هدف دشمن، منزوی سازی و تنها کردن ایران در عرصه بین الملل است؛ آمریکاییها از یک سو مطرح میکنند که ایران باید تسلیم شود و نمیخواهند با کشورمان ارتباط داشته باشند و از طرف دیگر برای اینکه تنهایی و انزوای استراتژیک شکل بگیرد، میخواهند روابط ایران با روسیه و چین نیز شکل نگیرد.برخی از اختلافات داخلی که بوجود می آید، ریشه آن در جای دیگری طراحی و وارد کشورمان شده است، مثلا در مورد اختلافات اخیر، یک خبرنگار عرب از وزیر خارجه روسیه سوالی می پرسد که جای تامل دارد؛ چرا این خبرنگار موضوع کهنهای که چند سال از آن میگذرد را ۶ روز قبل از پایان قطعنامه ۲۲۳۱ میپرسد تا اختلاف در داخل ایران شکل بگیرد؟ بدون شک باید با دقت به مسائل نگاه کنیم.
نمی توان به روس ها اعتماد کرد. دلیل؟ تجربه! همانگونه که به هیچ کشوری نباید اعتماد کامل داشت. ما باید بازیگر یک فرایند باشیم نه بخشی از بازی دیگران در عین حال که شرایط اضطرار مولفه های خاص خود را در چانه زنی های سیاسی دارد و ما امروز مضطر هستیم.
