با نزدیک شدن به فصل سرد سال، نگرانیها درباره تأمین انرژی صنایع بزرگ کشور دوباره شدت گرفته است. تجربه قطعیهای مکرر گاز در سال گذشته که به تعطیلی خطوط تولید، توقف بخشی از فعالیتها و تحمیل زیانهای سنگین به واحدهای صنعتی منجر شد، امسال نیز سایه خود را بر بخش تولید گسترانده است. در حالیکه دولت در ماههای اخیر اقداماتی برای کاهش ناترازی انرژی انجام داده، هنوز نشانههای روشنی از رفع کامل این چالش مشاهده نمیشود.
محمد اتابک، وزیر صنعت، معدن و تجارت، در نشست شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی در اتاق بازرگانی تبریز با اشاره به پیگیریهای رئیسجمهور در این زمینه گفت: «طی دو ماه گذشته کسری انرژی کاهش یافته، اما با رسیدن به دی ماه، صنایع کشور دوباره با کمبود گاز روبهرو خواهند شد.» این سخنان در حالی بیان میشود که صنایع مختلف از فولاد و پتروشیمی گرفته تا سیمان و کاشی، بخش عمدهای از مصرف روزانه گاز کشور را به خود اختصاص میدهند و هرگونه محدودیت در این حوزه، به معنای کاهش تولید ملی و آسیب به صادرات غیرنفتی است.
بر اساس برآوردها، صنایع بزرگ کشور در شرایط عادی روزانه بین ۱۵۰ تا ۱۷۰ میلیون مترمکعب گاز مصرف میکنند. هرگونه کاهش در این میزان تأمین، زنجیره تولید را مختل میکند و شرکتها را ناگزیر به استفاده از سوختهای جایگزین مانند مازوت و گازوئیل میسازد؛ سوختهایی که هم گرانترند و هم آثار زیستمحیطی قابل توجهی دارند. افزایش هزینههای تولید، افت رقابتپذیری در بازارهای صادراتی و تهدید اشتغال در مناطق صنعتی از مهمترین پیامدهای این شرایط است.
آرش نجفی، رئیس کمیسیون انرژی اتاق ایران با اشاره به تجربه سال گذشته میگوید: «محدودیتهای مربوط به قطع گاز از ۱۵ مهر آغاز شد و تا ۱۵ اسفند ادامه یافت. میانگین مدت قطع گاز صنایع ۶۵ روز بود و سال گذشته عدمالنفع صنایع از این قطعیها حدود ۲ میلیارد دلار برآورد شد. بخشی از این رقم خسارت مستقیم محسوب میشود، زیرا هزینههای کارگری و جاری در زمان تعطیلی ادامه دارد، در حالی که درآمدی حاصل نمیشود.»
به گفته نجفی، پیشبینیها نشان میدهد که در سال جاری نیز صنایع بین ۶۰ تا ۷۰ روز با کمبود گاز مواجه خواهند بود. این وضعیت میتواند فشار مضاعفی بر تولید، صادرات و تراز مالی واحدهای صنعتی وارد کند.
او هشدار داد که اگر سیاستهای حمایتی و برنامهریزی دقیق برای مدیریت مصرف و تأمین انرژی اتخاذ نشود، خسارتهای اقتصادی ناشی از قطعی گاز در سال جاری نیز قابل توجه خواهد بود.
