آمارهای مرکز آمار ایران وضعیتی هشدار دهنده از بازار لوازم خانگی ارائه داده اند که در آن تورم این کالا افزایش قابل ملاحظه ای کرده است این درحالی است که به نظر می رسد وضعیت واحدهای تولیدی لوازم خانگی اصلا شرایط مناسبی ندارد.

با ثبت تورم تکان‌دهنده ۴۶ درصدی لوازم خانگی در شهریور ۱۴۰۴، عملاً این کالاها از سبد خرید خانوار ایرانی حذف شده‌اند که به نظر می رسد ریشه این افزایش قیمت‌ها به تورم ۴۴.۵ درصدی سمت تولیدکننده و جهش هزینه‌های ناشی از نرخ ارز بازمی‌گردد، اما واکنش مصرف‌کنندگان به این تورم نکته مورد توجهی است که با ادامه این روند واحدهای تولیدی در معرض ورشکستگی و تعطیلی قرار خواهند گرفت.

تورم ۳۵.۴ درصدی لوازم خانگی در شهریور

بر اساس تازه‌ترین آمار منتشر شده از سوی مرکز آمار ایران، تورم سالانه لوازم خانگی در شهریور ۱۴۰۴ به ۳۵.۴ درصد رسیده است و این بدان معناست که قیمت انواع لوازم خانگی در یک سال منتهی به شهریور، به طور میانگین بیش از یک‌سوم افزایش یافته است. همچنین تورم نقطه به نقطه (مقایسه شهریور ۱۴۰۴ با شهریور ۱۴۰۳) برابر با ۴۶ درصد بوده که نشان‌دهنده شدت گرفتن روند افزایش قیمت‌ها در مقایسه با ماه مشابه سال قبل است و تورم ماهانه این گروه کالایی در شهریور ۱۴۰۴ معادل ۲.۸ درصد گزارش شده است. این عدد بیانگر آن است که تنها در طول یک ماه، قیمت لوازم خانگی نزدیک به سه درصد افزایش یافته است؛ افزایشی که در صورت تداوم می‌تواند فشار سنگینی را بر قدرت خرید مصرف‌کنندگان وارد کند.

احسان فدایی کارشناس صنعت لوازم خانگی در خصوص افزایش قیمت بی سابقه لوازم خانگی به تابناک گفت: دو شاخص در بررسی معادله تورمی بسیار اهمیت دارد که یکی از آن‌ها شاخص تورم در سمت مصرف کننده (CPI) و شاخص دیگر تورم در سطح تولیدکننده (PPI) است که سنجید که آیا این تورم در سمت مصرف کننده بوده یا تولیدکننده.

فدایی درادامه افزود: براساس آمارها، شاخص کل (نقطه به نقطه) در اردیبهشت امسال درصد بوده است درصورتی که شاخص تورم در لوازم خانگی درصد بوده است که به این معنی است که شاخص تورم در سمت تولیدکننده همیشه بالاتر است به این دلیل که همواره تولیدکننده به دلایلی ازجمله افزایش لحظه به لحظه نرخ ارز هزینه‌های مستقمیم و غیر مستقیمی به او تحمیل می‌شود مانند: هزینه‌های گمرک، انبار داری، بیمه، مالیات و هزین‌های پنهان که عملا در طول سال منجر به این می‌شود که هزینه نهایی تولید بالا می‌رود.

این کارشناس صنعت لوازم خانگی اظهار کرد: شاخص تورم تولیدکننده در اردیبهشت امسال تورم تجهیزات برقی ۵ /۴۴ درصد بوده است که درمقایسه امسال با سال گذشته درصد افزایش پیدا کرده است به عبارت بهتر شاخص مصرف کننده ۵//۳۷ درصد است؛ این یعنی اینکه هزینه‌های تولید کننده در اردیبهشت امسال به نسیبت سال گذشته ۵ /۴۴ درصد افزایش پیدا کرده است، اما تورم سمت مصرف کننده از اردیبهشت ۱۴۰۳ به ۱۴۰۴، ۵//۳۷ درصد شده است.

مصرف کنندگان به کالای دست دوم یا تعمیرات روی آوردند

او خاطرنشان کرد: همچنان هزینه های سمت تولیدکننده بیشتر است، اما سوال این است که چرا فشار روی مصرف کننده بیشتر احساس می‌شود به طوری که خرید خود را متوقف کرده است و به سمت کالای دست دوم یا تعمیرات روی آورده است این است این نوع کالا‌ها از آنجایی که دربخش کالا‌های بادوام قرار می‌گیرند و کشش قیمتی بالایی دارند به سرعت از سبد خرید خانوار حذف می‌شود، اما در مقابل کالا‌هایی که تاریخ انقضا دارند و در بخش خوراکی یا دارویی هستند گرچه سرعت نرخ تورم آن بیشتر است، اما مصرف کننده قادر به حذف آن نیست و چاره‌ای نمی‌بیند جز آنکه کالا‌های بادوام را از سبد خرید خود حذف کند.

این کارشناس صنعت لوازم خانگی افزود: کالا‌های ضروری هرچقدر هم تورم آن افزایش یابد، اما مصرف کننده در الگوی مصرف خود تغییری نمی‌دهد، اما از آنجایی که کشش قیمت در لوازم خانگی زیاد است مصرف کننده به راحتی از آن کنار می‌کشد و یا خرید آن را به تعویق می‌اندازد.

رکود در بازار لوازم خانگی

او توضیح داد: به دنبال حذف خرید مصرف کننده از اولویت خرید خانوار این بازار هر روز بیشتر از قبل در وضعیت رکود قرار می‌گیرد و روز به روز رکود آن عمیق‌تر می‌شود که به دنبال ادامه رکود، تورم این بازار نیز افزایش یافته و هزینه تولید نیز افزایش می‌یابد و تولیدکننده مجبور می‌شود که در بدترین حالت ممکن نیز قیمت‌ها را بالا نگه دارد و این چرخه تا جایی پیش می‌رود که مجبور به تعدیل نیرو، وروشکستگی و درنهایت حذف بدنه تولیدی می‌شود.